موضوع این مقاله پیرامون ادعای اشتباه و اصل صحت در قراردادها است. مسائل مربوط به جهل و اشتباه در مواد 199، 200 و 201 ق.م آمده و ماده ی 223 ق.م مربوط به اصل صحت است. مدعی جهل و اشتباه ظاهر کلامش همیشه مخالف اصل صحت در معاملات است. از طرف دیگر اصل عملی حاکم بر معاملات از دیدگاه فقها "اصاله الفساد" است یعنی هر گاه در خارج معامله ای واقع شود و به خاطر جهل و اشتباه متقاقدین یا یکی از آن دو در ترتب اثر مقصود بر آن عقد، شک و تردید وجود داشته باشد، فقیهان در این معامله استصحاب عدم نقل و انتقال را جاری کرده اند و نتیجه ی آن فساد و بطلان این معامله است. میان این دو اصل متعارض چگونه می توان جمع کرد؟ در تحلیل این مطلب، اصل صحت به مفهوم وضعی نه تکلیفی، میان شبهات حکمیه و موضوعیه یا به تعبیر دیگر مساله ی فقهی و اصولی تفاوت قائل شده ایم. در دنباله ی نوشتار حدود وثغور اصل صحت از دیدگاه فقها مورد بحث قرار گرفته و از مبانی موجود در این باره، جریان اصل صحت در تمام شرایط و اوصاف اعم از مقوم و غیر مقوم پذیرفته شده است و رابطه ی آن با مطابق اصل بودن یا خلاف اصل بودن مدعای جهل و اشتباه بررسی شده است. و بالاخره از نتایج دیگر این نوشتار تقدم اصاله الصحه در مقام تعارض بر سایر اصول مانند استصحاب حکمی و موضوعی است. از این رو به هنگام شک در صحت و فساد اعمال دیگران، چه غیر آن، تقدم اصاله الصحه بر اصاله الفساد محرز است چه منشا فساد عقد، ادعای جهل و اشتباه باشد چه غیر آن،؛ چه ادعای اشتباه در صورت نوعیه عرضیه باشد یا دیگر موارد 000 این دیدگاه با مصالح اجتماعی، استحکام معاملات و احترام به حسن نیت اشخاص و سایر قواعد عمومی معاملات هماهنگ است.

زمینه و هدف: رساله «نامه احمدی یا حفظ الصحه اسلامی» اثر دکتر امیرخان عاشوری از دانش آموزان اعزامی اواخر عصر قاجار برای فراگیری طب به اروپا بود و سپس معلم طب دارالفنون شد. این کتاب رساله دکتری او بود. مساله اصلی این پژوهش متکی بر این اساس است که نویسنده سعی می کند در این رساله نشان دهد آموزه های اسلامی در زمینه بهداشت تاثیر بسیاری در حفظ سلامتی جامعه دارد. مواد و روش ها: این پژوهش به شیوه کتابخانه ای است و مطالب کتاب «نامه احمدی یا حفظ الصحه اسلامی» به روش تحلیل محتوا بررسی و تحلیل شده است. در بررسی کتاب حفظ الصحه اسلامی سعی شده است امانتداری در استناد به مطالب کتاب و پرهیز از هر گونه جانبداری در ارایه مطالب رعایت شود. یافته ها: این کتاب به نکات و مسایل اسلامی و بهداشتی پرداخته است و مطالعه و بررسی آن در آشنایی با زمینه های سلامت و بهداشت جامعه عصر قاجار سودمند است، زیرا بسیاری از کتاب های تاریخی فاقد چنین اطلاعات ارزنده ای هستند. نتیجه گیری: مطالعه و بررسی رساله نشان می دهد اگرچه جامعه عصر قاجار خواهان رعایت اصول بهداشتی و سلامت و به کارگیری توصیه ها و آموزه های اسلامی در حفظ سلامت و نظافت خود و جامعه بودند، اما به علت عدم توجه به زیرساخت های بهداشتی عملا ناکام بوده است و بسیاری از بیماری های پوستی و مسری وجود داشته است.

حفظ صحت و اعاده سلامت به بدن، در موقعیت های مختلف به ویژه در هنگام سفر، همواره درخور توجه انسان بوده است؛ بنابراین پژوهش حاضر براساس این مسیله شکل گرفته است که پاسخگویی به نیازهای بهداشتی و صحی مسافر در ایران عصر صفوی، به چه نحوی انجام می گرفت؟ یافته های پژوهش حاضر براساس روش توصیفی-تحلیلی، نشان می دهد مسافرت در عصر صفوی با اهداف و انگیزه های گوناگون دینی، نظامی و تجاری، عمدتا به صورت زمینی (پیاده و سواره) و یا سفر دریایی انجام می گرفت. رویکرد رفتاری در پاسخگویی به نیازهای بهداشتی و صحی مسافر، متناسب با فضای فکری و نظام طب اخلاطی، ذیل تدابیر حفظ الصحه و روش های مختلف درمانی ارایه شده است. نتیجه حرکت و جابه جایی به هنگام مسافرت، بروز چالش های مختلف جسمی/ روحی در طول مسیر برای مسافر بود؛ بنابراین کسب آگاهی و آشنایی لازم، اتخاذ تدابیر و ایجاد تغییر در عادات و الگوهای رفتاری قبل از آغاز سفر، برای آماده سازی بدن ضروری بود. مراعات اصول شش گانه حفظ الصحه، حافظ صحت بدن مسافر در طول حرکت بود. در تناسب با زمان مسافرت و دو متغیر مهم گرما و سرما، امکان بروز انواع امراض و حالاتی چون تشنگی و عطش، گرسنگی، خستگی، گرمازدگی، سرمازدگی، سوختگی و جراحت وجود داشت. برای رفع انواع حالات و عوارض ایجادشده، بسته به موقعیت و مزاج فرد، طبیبان روش های مختلف درمانی را ارایه کرده اند.

درع الصحه اثر محمدهاشم طبیب طهرانی (تالیف: 1094ق)، فارسی نگاشته ای است با موضوع حجامت و فصد که سه تصحیح از آن موجود است: یکی متن مصحح میرهاشم محدث که پژوهشگاه علوم انسانی آن را در 1390ش منتشر کرده است، دیگری متنی به کوشش محمد مشتری و سینا چاووشی که نخست بار در فصلنامه پیام بهارستان (1391ش) و دیگرباره به سرمایه نشر سفیر اردهال (1392ش) چاپ شده است. سدیگر، تصحیحی به اهتمام حمیدالله افراسیابیان که دانشگاه شاهد، با همکاری انتشارات المعی در 1393ش به طبع رسانده است؛ چاپ سفیر اردهال، با لغزش هایی بیرون از شمار، به هیچ روی درخور نام تصحیح نیست. متن مصحح افراسیابیان در سنجش با چاپ محدث، تا حدی پیراسته تر است و حواشی مبسوط تری نیز دارد، اما باز هم چنان که باید منقح از کار درنیامده است. در این نقد، به دلایلی که از پی می آید، تصحیح محدث اساس قرار گرفته، اما به شماری از ضبطها و قرائت های نادرست در دو چاپ دیگر هم اشاره رفته است.

مقدمه: در جریان انقلاب مشروطه، زنان ایران دوشادوش مردان پا در عرصه اجتماعی و سیاسی نهادند و در وقایع و حوادث متعدد شامل انجمن های سری، تظاهرات و تشکل های آزادی خواهی شرکت جستند و از همه مهم تر ناملایمات دوران انقلاب مشروطیت را به جان خریده و به ستیز با استبداد محمدعلی شاه برخاستند تا اینکه شاه از سلطنت خلع و مشروطیت به وقوع پیوست. از آن پس زنان نیز چون مردان به مشارکت در مسایل اجتماعی، فرهنگی و سیاسی پرداختند که از جمله آنها می توان به توسعه روزنامه نگاری زنان اشاره کرد و بدین ترتیب نشریه های دانش، شکوفه، زبان زنان، نامه بانوان، عالم نسوان، جهان زنان، نسوان وطن خواه و نسوان شرق به ترتیب وارد عرصه مطبوعات شدند که در این مجال به ایجاز تنها به بررسی نخستین نشریه خاص زنان یعنی "نشریه دانش"، نخستین روزنامه نگار زن و نخستین پزشک زن در ایران پرداخته شد. نتیجه گیری: اولین نشریه زنان در ایران در سال 1907 میلادی توسط یک بانوی پزشک در حالی انتشار یافت که در منطقه خاورمیانه و در جهان اسلام نمونه آن را نمی توان یافت، دوره ای که زنان ایران در شمار متجددترین زنان دنیا درآمدند. امتیاز نشریه دانش در 25 شعبان 1328 قمری، مصادف با 8 شهریور 1289 شمسی و 13 آگوست 1910 میلادی به نام خانم دکتر سمیه کحال صادر شد و مسلک آن به طوری که در خود نشریه نیز ذکر شده است، به ترتیب شامل نسوان و دوشیزگان، تصفیه اخلاق زنان و علم خانه داری، بچه داری و مساله بهداشت و سلامت زنان و اطفال می پرداخت.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.